ก๊าซพิษ ในไซต์งานก่อสร้างสามารถเกิดขึ้นได้จากการใช้สารเคมีและเครื่องจักร ซึ่งอาจปล่อยออกมาโดยไม่รู้ตัวและเป็นอันตรายร้ายแรงต่อสุขภาพของคนงาน หากสูดดมเป็นเวลานาน อาจนำไปสู่อาการเป็นพิษเฉียบพลัน หรือแม้แต่โรคเรื้อรัง เช่น โรคทางเดินหายใจและมะเร็งบางชนิด ดังนั้น การทำความเข้าใจกับอันตรายของ ก๊าซพิษ การป้องกัน และการจัดการความเสี่ยงจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกคนในไซต์งานต้องตระหนัก
ก๊าซพิษที่พบบ่อยในไซต์ก่อสร้าง
ในไซต์งานก่อสร้าง อาจพบก๊าซพิษจากหลายแหล่ง เช่น การใช้เครื่องจักรหนัก การตัดเชื่อมโลหะ หรือสารเคมีจากวัสดุก่อสร้าง ก๊าซที่เป็นอันตรายหลักๆ ได้แก่
ภาพที่ 1 : ก๊าซที่พบบ่อย
- คาร์บอนมอนอกไซด์ (CO)
- เกิดจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์ของเชื้อเพลิง เช่น เครื่องยนต์ดีเซล เครื่องปั่นไฟ และเครื่องทำความร้อน
- ไม่มีกลิ่น ไม่มีสี แต่เป็นอันตรายร้ายแรง ทำให้ขาดออกซิเจน หมดสติ และเสียชีวิตได้
- ไอระเหยสารอินทรีย์ (Volatile Organic Compounds – VOCs)
- พบในสี ทินเนอร์ กาว และสารเคมีที่ใช้ในงานก่อสร้าง
- อาจทำให้เกิดอาการวิงเวียน ปวดหัว คลื่นไส้ และระคายเคืองทางเดินหายใจ
- ไฮโดรเจนซัลไฟด์ (H₂S)
- พบในงานที่เกี่ยวข้องกับระบบบำบัดน้ำเสีย หรืองานขุดเจาะที่สัมผัสกับชั้นดินที่มีสารอินทรีย์เน่าเปื่อย
- มีกลิ่นไข่เน่าในปริมาณต่ำ แต่ในระดับสูงอาจทำให้หมดสติและเสียชีวิตได้
- ออกซิเจนต่ำ (O₂ Deficiency)
- มักเกิดในพื้นที่อับอากาศ เช่น อุโมงค์ บ่อเก็บน้ำ ถังเก็บสารเคมี
- หากออกซิเจนต่ำกว่า 5% อาจทำให้หายใจลำบาก เวียนศีรษะ และหมดสติ
- ซิลิกาและฝุ่นละออง (Silica Dust & Particulate Matter)
- พบในงานเจียร ตัดหิน หรือขุดดิน
- การสูดดมเป็นเวลานานอาจนำไปสู่โรคปอดเรื้อรัง เช่น ซิลิโคซิส
วิธีป้องกันการสัมผัสก๊าซพิษในไซต์งาน
เพื่อป้องกันอันตรายจากก๊าซพิษ ควรดำเนินมาตรการดังต่อไปนี้
ภาพที่ 2 : วิธีป้องกัน ก๊าซพิษ
- การระบายอากาศที่เหมาะสม
- ติดตั้งระบบระบายอากาศในพื้นที่ปิด เช่น อุโมงค์หรือห้องใต้ดิน
- ใช้พัดลมหรือเครื่องดูดอากาศเพื่อกำจัดไอระเหยของสารเคมี
- การตรวจสอบคุณภาพอากาศ
- ใช้เครื่องตรวจวัดก๊าซ (Gas Detector) เพื่อตรวจสอบระดับก๊าซพิษก่อนเข้าไปในพื้นที่เสี่ยง
- ติดตั้งสัญญาณเตือนก๊าซรั่วในบริเวณที่มีความเสี่ยงสูง
- การใช้ PPE (Personal Protective Equipment) ที่เหมาะสม
- ใช้หน้ากากกรองไอระเหยสารเคมี (Respirator) หรือหน้ากากกันฝุ่น N95 ขึ้นไป
- ใช้ถังออกซิเจนสำหรับการทำงานในพื้นที่อับอากาศ
- การฝึกอบรมและสร้างความตระหนักรู้
- จัดอบรมเกี่ยวกับอันตรายของก๊าซพิษและวิธีปฏิบัติตนเมื่อพบก๊าซรั่ว
- ฝึกซ้อมแผนฉุกเฉินในกรณีที่พบการรั่วไหลของก๊าซพิษ
- การกำจัดก๊าซพิษและของเสียอย่างปลอดภัย
- ใช้วัสดุดูดซับสารเคมีเพื่อป้องกันการระเหยของก๊าซพิษ
- กำจัดสารเคมีตามมาตรฐานความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม
แนวทางปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินจากก๊าซพิษ
หากเกิดการรั่วไหลของก๊าซพิษ ควรปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้
ภาพที่ 3 : แนวทางปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
- อพยพออกจากพื้นที่ทันที
- หลีกเลี่ยงการหายใจเอาก๊าซพิษเข้าไป
- รีบออกจากพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบและไปยังที่ปลอดภัย
- แจ้งเจ้าหน้าที่และทีมกู้ภัย
- แจ้งให้หัวหน้างานหรือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยทราบทันที
- หากมีเครื่องตรวจจับก๊าซ ให้ใช้เพื่อยืนยันระดับก๊าซพิษ
- ให้การปฐมพยาบาลผู้ได้รับผลกระทบ
- หากมีผู้หมดสติ ให้ย้ายออกจากพื้นที่และทำ CPR หากจำเป็น
- หากสูดดมก๊าซพิษ ควรนำตัวส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว
- หาสาเหตุและป้องกันการเกิดซ้ำ
- ตรวจสอบว่าเกิดการรั่วไหลจากแหล่งใด
- ปรับปรุงมาตรการความปลอดภัยเพื่อป้องกันเหตุการณ์ซ้ำ
ก๊าซพิษในไซต์ก่อสร้างเป็นภัยเงียบที่อาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรง การป้องกันและบริหารความเสี่ยงจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกองค์กรต้องให้ความสำคัญ วิธีลดความเสี่ยง ได้แก่ การตรวจสอบคุณภาพอากาศอย่างสม่ำเสมอ การใช้อุปกรณ์ป้องกัน และการฝึกอบรมพนักงานให้มีความรู้ด้านความปลอดภัย
Jorpor Plus ช่วยให้การจัดการความปลอดภัยในไซต์งานเป็นเรื่องง่ายขึ้น ด้วย ระบบจัดการใบอนุญาตเข้าทำงาน (EWS) ที่สามารถเปิด Work Permit ออนไลน์ ประเมินความเสี่ยง (JSA) ของงานนั้นๆ ได้ทันที พร้อมให้ผู้รับเหมาหรือพนักงานอบรมความปลอดภัยก่อนเริ่มงาน โดยเฉพาะงานที่มีความเสี่ยงสูง เช่น งานที่สูง งานประกายไฟ งานในที่อับอากาศ ฯลฯ นอกจากนี้ ระบบยังสามารถบันทึกค่าการวัดสภาพอากาศในที่อับอากาศตามช่วงเวลาการทำงาน พร้อมจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ทุกคนทำงานได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย มีทดลองให้ใช้ฟรีแล้ว กดคลิก ได้เลย
ภาพที่ 4 : เทคโนโลยีความปลอดภัย
ให้คำปรึกษาฟรี!!!
คุณชัญญา เพชรมณีโชติ (แนน)
chunya@factorium.tech
061-546961
คุณนรีพร ใสสม (ส้มโอ)
Nareeporn@factorium.tech
065-9647198
Website: https://www.jorporplus.com/
Facebook: https://www.facebook.com/JorPorPlus
Line Official : https://lin.ee/dOulra8
Youtube: https://www.youtube.com/playlist?list=PL0b92T8M8rKX1jrpbfpBgozl6Dk3y-nu8